
Bugünkü gergedanların, üçü Asya’da, ikisi Afrika’da yaÅŸaya beÅŸ türü vardır. Bunların hepsi iri yapılı, kısa ve kalın bacaklı hayvanlardır. Ayaklarında tek bir toynakla (geniÅŸ ve kalın tırnakla) çevrili üçer parmak bulunur. Kafaları iri ve ağır, kulakları geniÅŸ, ucu püsküllü olan kuyrukları ince ve oldukça kısadır. Son derece kalın olan derileri, kulaklarının tepesindeki tüy tutamları ile kuyruk püskülleri dışında tümüyle çıplaktır. Türleri ayıran en önemli fark burunlarının üstündeki boynuzların bir ya da iki tane olmasıdır.
Asya’da yaÅŸayan üç türden ikisi tek boynuzlu, öbür Asya türü ile iki Afrika gergedanı çift boynuzludur. İçlerinde en irisi olan beyaz Afrika gergedanı’nın ağırlığı beÅŸ tonu bulur. Gergedanların boynuzu öbür hayvanlarınki gibi kemikten deÄŸil, saç, kıl ve tırnakların yapısındaki (keratin) denen lifsi bir proteinden oluÅŸmuÅŸtur. Bazı Asya ülkelerinde bu boynuzların doÄŸaüstü güçler taşıdığına inanılır…


Otçul hayvanlar olan gergedanlar genellikle tek başlarına ya da aile grupları hâlinde geniş otlaklarda, çalılık ve bataklık bölgelerde yaşarlar. Yalnız Sumatra gergedanı sık ormanlarda yaşar. Görme duyularının zayıf olmasına karşılık koku alma ve işitme duyguları çok gelişmiştir. Hayvanlar arasında kendilerinden daha güçlü düşmanları olmayan gergedanlar insanla karşılaştıklarında da genellikle kaçarlar.
Ama bazen kızgın bir erkeğin ya da yeni doğum yapmuş bir dişinin alışık olmadığı bir koku ya da sesle uyarıldığında körlemesine saldırdığı olur. Gergedan bütün iriliğine karşın hiç de hantal bir hayvan değildir. Saatte 45 km hızla koşabilir ve bu körlemesine koşu sırasında koca gövdesinden hiç beklenmeyen bir çeviklikle bir anda yönünü değiştirebilir.
At ve eÅŸek gibi tek toynaklılardan olan bu memeli hayvan günümüzde yalnızca Afrika, Hindistan, Malezya ve Endonezya’da yaÅŸar. Ama fosillerden anlaşıldığı kadarıyla tarih öncesi çaÄŸlarda Avrupa’da da gergedanlar varmış. Bu soyu tükenmiÅŸ türlerin daha soÄŸuk olan Avrupa iklimine uyum saÄŸlayabilmek üzere yumuÅŸak tüylü bir postla örtünmüş olduÄŸu da gene fosillerden anlaşılmaktadır.
Bugün doğada yabani yaşamlarını sürdüren gergedanların sayısı iyice azalmıştır. Bunun nedeni bir yandan insanların yerleşmesi sonucunda doğal yaşam alanlarının daralması, bir yandan da özellikle boynuzları için gergedanların kaçak olarak avlanmasıdır.
Bu yazı toplamda 115 kişi tarafından okunmuş. Bu yazıyı bu gün 1 kişi okumuş. Son okuyan kişi 05 January 2009 tarihinde okumuş.

